Werk je als Software Engineer, Commissioning Engineer of Projectleider binnen de industriële automatisering? Dan kom je de termen commissioning en inbedrijfstelling regelmatig tegen. Ze worden vaak door elkaar gebruikt, terwijl ze verschillende fases binnen een technisch project beschrijven.
Het verschil begrijpen is belangrijk. Het bepaalt namelijk welke verantwoordelijkheden je hebt, op welk moment je betrokken bent bij een project en welke werkzaamheden daarbij horen.
In deze blog leggen we uit wat commissioning is, wat inbedrijfstelling betekent en hoe beide fases samen zorgen voor een veilige en succesvolle oplevering van een installatie.
Wat is commissioning?
Commissioning is het complete proces waarin een installatie, machine of productielijn stap voor stap wordt gecontroleerd, getest en voorbereid op veilig gebruik. Het doel is om vast te stellen dat het systeem voldoet aan de technische specificaties, functionele eisen en veiligheidsnormen die vooraf zijn opgesteld.
Commissioning begint vaak al voordat een installatie daadwerkelijk wordt opgestart. Afhankelijk van de branche bestaat het proces onder andere uit:
- Controle van hardware en bekabeling
- Verificatie van instrumentatie
- Testen van PLC-programma’s, HMI’s en SCADA-systemen
- Controleren van veiligheidsfuncties
- Functionele tests van installaties
- Integratietests tussen verschillende systemen
- FAT (Factory Acceptance Test)
- SAT (Site Acceptance Test)
Tijdens commissioning worden eventuele afwijkingen opgelost en worden instellingen geoptimaliseerd voordat de installatie daadwerkelijk in productie gaat.
Een Commissioning Engineer kijkt daarbij niet alleen naar afzonderlijke componenten, maar beoordeelt ook of het complete systeem veilig, betrouwbaar en volgens ontwerp functioneert.
Wat is inbedrijfstelling?
De inbedrijfstelling is de fase waarin een installatie daadwerkelijk operationeel wordt gemaakt. Nadat de voorbereidende controles en tests zijn afgerond, wordt de installatie voor het eerst onder realistische bedrijfsomstandigheden opgestart.
Tijdens deze fase wordt gecontroleerd of de installatie ook onder belasting presteert zoals ontworpen.
Tijdens de inbedrijfstelling worden bijvoorbeeld:
- Machines en productielijnen opgestart
- Procesinstallaties gevuld en geactiveerd
- Regelingen en procesparameters geoptimaliseerd
- Storingen opgelost en software verder afgestemd
- Operators begeleid en getraind
- Productieprocessen gecontroleerd onder praktijkomstandigheden
Pas wanneer deze fase succesvol is afgerond, kan de installatie worden overgedragen aan de eindgebruiker.
Het belangrijkste verschil
Hoewel commissioning en inbedrijfstelling vaak als synoniemen worden gebruikt, hebben ze binnen een technisch project een verschillende betekenis.
Commissioning is het complete verificatie-, test- en optimalisatieproces waarmee wordt gecontroleerd of een installatie gereed is voor gebruik.
Inbedrijfstelling is de fase binnen dat proces waarin de installatie daadwerkelijk wordt opgestart en onder productieomstandigheden draait.
Je kunt het daarom zien als volgt:
- Commissioning = het volledige traject waarin een installatie wordt gecontroleerd, getest en voorbereid.
- Inbedrijfstelling = het moment waarop de installatie daadwerkelijk gaat functioneren zoals bedoeld.
Een eenvoudige vergelijking:
- Commissioning is het controleren, afstellen en testen van een auto voordat deze de weg op mag.
- Inbedrijfstelling is de eerste proefrit waarbij wordt gecontroleerd of alles ook in de praktijk goed werkt.
Binnen de machinebouw worden commissioning en inbedrijfstelling regelmatig als één geheel gezien. In de procesindustrie wordt meestal een duidelijk onderscheid gemaakt tussen beide fases.
Welke rol speelt een Commissioning Engineer?
Een Commissioning Engineer vormt de schakel tussen engineering en productie. Tijdens de laatste fase van een project zorgt hij of zij ervoor dat alle systemen samenwerken zoals ontworpen.
Afhankelijk van het project bestaan de werkzaamheden onder andere uit:
- Testen van PLC-, HMI- en SCADA-software
- Uitvoeren van FAT- en SAT-testen
- Controleren van bekabeling en instrumentatie
- Oplossen van software- en hardwarestoringen
- Optimaliseren van procesinstellingen
- Samenwerken met leveranciers, operators en projectteams
- Begeleiden van de oplevering aan de eindgebruiker
Daardoor is een Commissioning Engineer vaak betrokken bij de meest dynamische fase van een technisch project, het moment waarop ontwerp werkelijkheid wordt.
Jouw toekomst als vertrekpunt
Je carrière is meer dan een verzameling functies op je cv. Het gaat om de techniek waar je energie van krijgt, de projecten waaraan je wilt bijdragen en de richting waarin je jezelf wilt ontwikkelen.
Werk jij als Commissioning Engineer, Software Engineer of Automation Engineer en ben je benieuwd welke uitdaging past bij jouw volgende stap? Bekijk dan onze actuele vacatures of neem contact op met één van onze collega’s.
